İnşaat Demiri İzleme Sistemi”ne Geçme Zorunluluğu Start Aldı

16 Mart 2023 tarihli Resmi Gazete'de yer alan İnşaat Demiri İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile mevcut inşaat demiri üreten veya ithal edenler ile ihracatçılara, toptancı, bayi, tüccar ve yapı müteahhitlerine 1 Ocak 2024 tarihinden önce İDİS'e (İnşaat Demiri İzleme Sistemi) geçme zorunluğu getirildi.

16.03.2023 tarihli ve 32134 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan İnşaat Demiri İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde,İnşaat Demirine İzleme Sistemi Getirildi.
GEÇİCİ MADDE 1- (1) ‘’Mevcut inşaat demiri üreten veya ithal edenler ile ihracatçı, toptancı, bayi, tüccar ve yapı müteahhitlerinin 01.01.2024 tarihinden önce İDİS’e geçmeleri zorunludur’’ denilmektedir. Sisteme giriş ve kayıt işlemleri yoğun bir şekilde devam etmekte olup, sürecin çok dinamik olması sebebiyle kayıt işlemleri 01.01.2024 tarihinden sonra da devam edecektir.
İnşaat Demirine İzleme Sistemi Getirildi

round steel bars at factory , adobe rgb 1998 use.

16 Mart 2023 tarihli Resmi Gazete’de yer alan İnşaat Demiri İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile mevcut inşaat demiri üreten veya ithal edenler ile ihracatçılara, toptancı, bayi, tüccar ve yapı müteahhitlerine 1 Ocak 2024 tarihinden önce İDİS’e (İnşaat Demiri İzleme Sistemi) geçme zorunluğu getirildi.
Tebliğ ile darphane, inşaat demirinin üretim ve ithalat dahil tüm aşamalarda takip edilmesi için İnşaat Demiri İzleme Sistemi kurulacağı, üretici ve ithalatçı firma dışında inşaat demiri satan veya satın alanların kendilerine verilecek kullanıcı adı ve şifre ile sisteme teslim, alış ve satış belgelerine ilişkin bilgilerin girişini yapacağı, inşaat demirinin üretimi veya ithalatından inşaatta kullanım ve laboratuvar deneyleri dâhil geçen tüm aşamaların takip edileceği bildirildi.
Darphane ve damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından kurulacak sistem kapsamında; üretici veya ithalatçı tarafından inşaat demirine güvenlikli etiket veya güvenlikli işaret uygulanması, üretim faaliyetleriyle ilgili temel verilerin izlenmesi ve merkezi sisteme veri aktarılması, üretici, ihracatçı, ithalatçı, toptancı, bayi, tüccar, inşaatta kullanım ve laboratuvar deneyleri dâhil teslim işlemlerinin izlenmesi ve takip edilmesi, bu verilerin Darphane tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve GİB’e aktarılması zorunluluğu getirildi.
Uygulama kapsamında, yurt içinde inşaat demiri üretimi yapan firmalar için üretim tesislerinde ve inşaat demiri ithal eden firmalar için Darphane tarafından belirlenen yerlerde İDİS bileşenleri kurulacağı ve Darphane tarafından belirlenmiş özellikleri içeren güvenlikli etiketler veya işaretler kullanılmasına karar verildi.
16 Mart 2023 itibarıyla stoklarında güvenlikli etiket veya güvenlikli işareti olmayan inşaat demiri bulunduranlardan, üretici ve ithalatçılar 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren, diğerleri ise 31 Ocak 2024 tarihinden sonra bu stoklarını satışa sunamayacağı bildirildi.
İnşaatta Demir Hesabı Nasıl Yapılır?
Yapı güvenliği, yapıların tüm diğer standartlarından çok daha önce, kamusal olarak da denetim altında olan bir husustur. Donatının binaya kattığı birçok şey vardır. Bunlardan en önemlisi sünekliktir. Binanın deprem anında absorbe ettiği enerji miktarı donatıyla ve aynı zamanda süneklik ile ilişkilidir. Donatı oranı da bu durumun içerisinde bulunan önemli bir etkendir. Çünkü elemanların durumu yani yüksekliği, genişliği, eni vb. özellikleri bu oranla oldukça ilişkilidir. Bu da direkt olarak yapının süneklik durumu ile yani enerjiyi nasıl absorbe edeceği ile alakalıdır.
Yapıların statik özelliklerinin sağlanmasında en önemli unsur olan demir kullanımı noktasında sık sorulan sorulardan bir tanesi de, kat alanına giden demir oranı olmaktadır. Demir, türü ne olursa olsun bir yapıyı inşa ederken kullanılması zorunlu malzemelerden biridir. Zorunlu olmasının yanında, belli oranları da yapının sağlaması gerekir. Yapılarda kullanılan demir miktarını belirleyen çok fazla parametre bulunmaktadır. Bunlar arasında; yapının büyüklüğü, kaç katlı olduğu, hangi amaçlar kullanılacağı, eleman boyutları, açıklıklar, yükseklikler gibi önemli konular yer almaktadır. İnşaat mühendisliği uygulamalarının geçmişi çok eski yıllara dayandığından insanlar zamanla birçok şeyi tecrübe edilmiştir. Deneyler, programların verileri neticesinde yapılarda neticesinde belli durumlar ortaya çıkmıştır. Bunun yanında, mühendislik alanında yapılan araştırmalar ile de her yapıda kullanılması gereken demir miktarı optimize edilmiştir. Günümüzde, yapılar inşa edilmeden evvel, ihtiyaç duyulan demir miktarı çok rahatlıkla ve büyük doğruluk payları ile hesaplanabilmektedir.
1 m2 ye kaç kilo demir gider?
Binanın metrekaresine giden donatı miktarını tahmin etmek zordur. Çünkü binanın taşıyıcı sistemi, beton sınıfı gibi faktörler metrekare başına düşen donatı miktarını etkilemektedir. Genel bilinen metrekare başına düşen tahmini kilo değerleri aşağıdaki gibidir;
Temellerde: 35-45 kg
Asmolen Döşemelerde: 30-35 kg
Normal Kat Döşemelerinde: 25-30 kg
Çatılarda: 15-0 kg
Bu değerler deprem durumuna göre değişmektedir. Deprem riski yüksek olan bölgelerde kilo değerleri artmaktadır.
1 kolona ne kadar demir gider?
Kolonların donatı miktarını tahmin etmek ilk etapta zordur. Kesit tesirlerini, iç kuvvetleri bilmek gerekir ve ona göre hesap yapmak gerekir. Bunun yanında yönetmeliğin vermiş olduğu kurallar doğrultusunda donatıya ait tahmin yapılabilir. Deprem Yönetmeliği kolonlarda boyuna donatı (demir) brüt alanı kesitinde %1-%4 arasında olarak belirtmiştir. Yönetmelik kolonlarda en az 4 adet 16’lık veya 6 adet 14’lük donatıyı öngörmüştür.
Demir bir inşaatın yüzde kaçını oluşturur?
Kaba inşaat maliyeti hesaplanırken yapının projelendirme aşamasından çatıya kadar geçen aşamalar dikkate alınır. Kaba inşaat maliyet hesabına dahil olan süreçler; projelendirme, şantiye kurulumu, hafriyat, gerekli iş makineleri, beton ve demir, su yalıtımı ve drenaj uygulamaları, duvarlar ve çatı yapımıdır. Sıraladığımız kaba işler inşaat toplamı yapı maliyetinin %30-40’ını oluşturmaktadır. Kaba inşaat maliyeti hesaplamada en fazla öne çıkan kalem ise beton ve demirdir. Toplam inşaatın yapı maliyet hesabı içerisinde beton ve demir payı %20 gibi önemli bir oranla öne çıkmaktadır.
100 m2 ye ne kadar demir gider?
100 metrekare bir dairenin metrekaresine yaklaşık 35-45 kg arası donatı gitmektedir. Metrekare başına düşen donatı miktarı deprem bölgesine ve yapı sistemine bağlıdır. Bu değerler yaklaşık değerlerdir.
Donatı (İnşaat Demiri) inşaatlarda nerelerde kullanılır?
Bir yapı için en önemli unsurlar olan kolonlar, kirişler ve döşemeler gibi yerler, demirlerin en fazla kullanıldığı bölümlerdir. Buralarda kullanılacak demir miktarı, unsurun boyutları, malzemenin cinsi vb. birçok parametreye göre değişkenlik göstermektedir. Demirin en çok kullanıldığı yerlerden biri de yapının temeli olmaktadır. Bunun yanı sıra sargı donatılarında, şapolarda, pilyelerde, güçlendirme faaliyetlerinde vb. çoğu uygulamada donatının önemi oldukça fazladır.
Demir oranları neye göre belirlenmektedir?
Binalarda kullanılacak beton, demir, tuğla, sıva vb. gibi birçok sarf malzeme genellikle binanın toplam alanına bağlı olarak hesaplanmaktadır. Bu konudaki değerlerin referansı genelde İnşaat Mühendisliği Odası (İMO) olmaktadır. İMO, akademik bilgiler ve pratik uygulamalardan elde edilen birikimlerden yola çıkarak böyle standart değerler sunulabilmektedir. Buna göre, binalarda kullanılacak betonarme demirinin miktarı 34 kg /m2 olarak hesaplanmıştır. Başka bir örnek vermek gerekirse, kullanılacak betonun oranı 0.380 m3/m2 olarak verilmiştir.
İnşaatta demir hesabı nasıl yapılır?
Donatı metrajları genellikle programlar aracılığı ile hesaplanır. Her plana ait metrajlar toplu şekilde veya bölüm bölüm yazar. Fakat şantiyede bu durum böyle değildir. İmalata göre iş programına göre metraj çıkarmak gerekir ve ona göre sipariş vermek gerekir. Demir hesabı yaparken öncelikle donatı çaplarını ayrı sınıflandırmak gerekir. Her donatı çapına ait donatı metrajı ayrı ayrı çıkarılır. Donatı adedi ile donatı uzunluğunu çarptıktan sonra donatı çapına ait metre başına düşen kilogram değeri ile çarpılır ve sonrasında o çapa ait donatı ağırlığı bulunmuş olur. Her çapa ait metrajlar hesaplanır ve toplam ağırlık firmaya söylenerek sipariş verilir. Betonarme kalıp metrajı gibi farklı metraj işleri bulunmaktadır.
ÇAP kg/mt kg/12mt
8 mm 0.395 4.750
10 mm 0.617 7.404
12 mm 0.888 10.656
14 mm 1.208 14.496
16 mm 1.578 18.936
18 mm 1.998 23.976
20 mm 2.466 29.592
22 mm 2.984 35.808
24 mm 3.551 42.612
25 mm 3.853 46.236
26 mm 4.168 50.016
28 mm 4.834 58.008
30 mm 5.549 66.588
32 mm 6.313 75.756
36 mm 7.990 95.880
40 mm 9.865 118.380
Demir metrajı nasıl yapılır?
Demir metrajı cetveller yardımıyla yapılır. Demir metraj hesabını herhangi bir dokümana dökmeden yapmak oldukça zordur. Demir metraj cetveline; donatı adedi, benzer kısmı, uzunluk, demir çapı vb. özellikler girilir. İşlemlerin sonuçları donatı çapına ait sütunlara yazılır ve en altta toplama yapılır. Demir çaplarına ait hesaplar kilogram veya tonaj cinsinden yazılır. Dikkat edilmesi gereken diğer husus yapılan donatı metrajının bölgesel olmasıdır. Her bölgeye ait ayrı metraj cetveli olması halinde kontrol etmesi oldukça kolaylaşır.
Örnek Demir Hesapları
Bir örnek ile kat alanına giden demir oranının nasıl hesaplandığı konusunu daha iyi anlayabiliriz. Bir dairenin 100 m2 olduğunu varsayarsak: (100*34 kg /m2) formülünden toplamda 3400 kg yani 3,4 ton demire ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılabilir. Tabi bu değer, yaklaşık bir değer olup yapı ile ilgili diğer teknik işlerden bu sonuca doğrudan veya dolaylı olarak etki edebilmektedir. Kat alanına giden demir miktarı hesaplanırken sadece fiyat odaklı düşünülmemelidir. Yapının uzun yıllar ayakta kalıp hizmet verebilmesi için en önemli yapı taşlarından biri olan demirin kaliteli olması ve uygun şekilde kullanılması gerekmektedir.
Haber Güncelleme:Turkiye Esnaf Gazetesi

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu